Enige tijd terug vroeg een vriendin me om hulp. ‘Ik zit met een praktisch en ethisch vraagstuk en wil vragen of jij dit met de ratten die op mijn zolder wonen wil bespreken.’ In het kort kwam het erop neer dat het inmiddels zo veel ratten geworden zijn dat ze zich zorgen maakt over haar eigen gezondheid en dus wil ze de ratten kwijt. Maar als dierenvriend vindt ze het niet gepast om ratten te moeten doden voor haar welzijn en dus zit ze met een probleem. Samenleven met ratten is inderdaad een gezondheidsrisico en dat wil je niet lopen. Dus haar vraag is volkomen terecht.

Ik neem onmiddellijk contact op met de ratten, ze zijn goed benaderbaar, maar ook heel duidelijk ‘Je bekijkt het maar.’ Dat is natuurlijk niet het gewenste resultaat, ik wil proberen serieus in gesprek te komen, want het is in wederzijds belang. Maar nu houden ze het wel erg af. Vandaag, bijna een week later, ga ik weer een poging wagen en maak ik duidelijk dat het van wederzijds belang is.

M: Beste ratten, ik wil jullie geen kwaad doen en draag jullie een warm hart toe, maar er zijn wel problemen met jullie aanwezigheid in het huis van W..
R: Dat zien wij toch anders. Wij wonen hier goed en het wordt buiten kouder en dan is dit toch wel de fijne plek om te zijn. We hebben genoeg te eten en kunnen hier goed schuilen voor roofdieren die ons kunnen belagen. Dus waarom zouden we willen vertrekken zoals je vriendin wil?
M: Waarom jullie zouden moeten vertrekken is als volgt. De betreffende vriendin woont in het huis en maakt zich zorgen over haar gezondheid vanwege jullie leefomstandigheden. En jullie zijn inmiddels met zoveel dat de overlast urine en uitwerpselen groot is geworden en het huis stinkt. Voor haar is de maat vol, ze kan jullie nog zo’n warm hart toedragen, maar ze moet nu voor haar eigen gezondheid kiezen. En dat betekent dat jullie moeten verhuizen. En daar hoeven we ook niet over te discussiëren het is haar huis en jullie wonen er illegaal in.
R: Overdrijf je nu niet een beetje? Het is haar huis en jullie wonen er illegaal in? Wat dacht je er van dat het onze gemeenschappelijke Aarde is en die bewonen we gezamenlijk en daar is plek voor ons allemaal.

Wat dacht je er van dat het onze gemeenschappelijke Aarde is en die bewonen we gezamenlijk en daar is plek voor ons allemaal.

M: Daar heb je wel een punt, maar we moeten wel elkaars levensruimte respecteren, dat doen jullie niet. Waarom houden jullie zo vast aan deze plek? Er is ruimte genoeg in de andere gebouwen in de buurt, als jullie persé binnen willen wonen.
R: Daar wonen andere families en daar kunnen wij niet zomaar tussen gaan wonen. Dat geeft ruzie en dan vallen er gewonden.
M: Dus jullie zijn eigenlijk bang om te verhuizen, ook al zouden jullie dat wel willen?
R: Nou moet je het niet zwaarder maken dan het is, we willen niet verhuizen, dit is onze plek.
M: Misschien kunnen jullie je soepeler opstellen als ik vertel dat er echt een einde aan jullie bewoning moet komen, helaas desnoods kwaadschiks. Dat betekent werken met vallen en gif om jullie weg te krijgen en daar vallen niet alleen gewonden bij, maar zeker ook doden. Dat wil je toch niet?
R: Dat is wel een heel heftig dreigement.
M: Ik ben blij dat ik tot jullie ben doorgedrongen.
R: Je bent zeker doorgedrongen en ik ben er echt stil van. Ik kan hier niet alleen over besluiten. Kunnen we later nog een keer praten, dan laat ik je weten wat de groep vindt.
M: Dat is OK.

Enkele uren later spreken we elkaar weer. Opvallend is dat er nu een andere rat woordvoerder is.

M: Hoe is het afgelopen bij jullie interne overwegingen?
R2: We hebben besloten te blijven. Mensen zijn onbetrouwbaar en daar gaan we ons niets van aantrekken. Misschien kunnen we hier gewoon blijven en doen we het voor niets. En mevrouw W. is veel te aardig, die doet zoiets niet.
M: Weten jullie dit zeker? Want jullie mevrouw W. is er wel klaar mee en moet iets ondernemen om gezond te blijven.
R2: Dat zien we dan wel.

Deze reactie heb ik vaker bij dieren gezien. Ze leven extreem in het nu en kunnen zich nauwelijks voorstellen dat de toekomst zo erg wordt als je ze voorspiegeld. Ze wachten wel af en ik zie dat bij veel dieren zo die je probeert te waarschuwen voor gevolgen van gedrag of aanwezigheid. Maar als er dan wordt ingegrepen, is een vervolggesprek misschien wel zinvol?
261017